HEZEGUNEEN MUNDUKO EGUNA: BIZITZARAKO FUNTSEZKO EKOSISTEMAK
Urtero, otsailaren 2an, Hezeguneen Munduko Eguna ospatzen da. Egun horretan, ekosistema horien garrantziaz eta horiek kontserbatzeko beharraz hausnartu behar da. Hezeguneek funtsezko funtzioak betetzen dituzte ingurumen-orekarako eta giza gizarteen ongizaterako, nahiz eta askotan ez duten merezi duten arreta jasotzen.
Egun honetan Hezeguneei buruzko Hitzarmena sinatu zen 1971n, Irango Ramsar hirian. Nazioarteko akordio horrek hezeguneen kontserbazioa eta erabilera arrazionala sustatzen du maila globalean, eta hezeguneen balio ekologikoa, soziala eta ekonomikoa aitortzen du.
Hezeguneetan ura da ingurune naturala eta landare- eta animalia-bizitza baldintzatzen dituen elementu nagusia. Urez beteta egon daitezke modu iraunkorrean edo urteko sasoi jakin batzuetan bakarrik. Talde horren barruan hainbat espazio sartzen dira, esaterako aintzirak, urtegiak, padurak, estuarioak, mangladiak, zohikaztegiak, deltak, koraleko arrezifeak, eta zenbait ibai eta laku.
Luzaroan emankortasun gutxiko lurtzat hartu ziren, baina gaur egun planetako ekosistema baliotsu eta produktiboenen artean daudela onartzen da.
Gainera, LIFE HUMEDALES proiektua ere aipa daiteke, Espainian natura lehengoratzeko Europako ekimenik handiena dena, MITECO buru dela. Helburua da 26.100 hektarea hezegune baino gehiago lehengoratzea Natura 2000 Sareko 107 espaziotan, biodibertsitatea, uraren kudeaketa eta karbono-bahiketa hobetuz eta horrela klima-aldaketari aurre egitea.
Hezeguneak funtsezkoak dira biodibertsitaterako, landare- eta animalia-espezie ugari hartzen baitituzte. Hegazti migratzaile asko haien mende daude joan-etorrietan atseden hartzeko eta elikatzeko lekuak direlako, eta arrain, anfibio, narrasti, intsektu eta ugaztunen habitata ere badira; horietako batzuk galzorian daude.
Gainera, funtsezko zeregina daukate uraren erregulazioan. Euri asko egiten duenean ur gehiegi xurgatzen duten belaki natural gisa funtzionatzen dute, uholdeak izateko arriskua murrizten dute, eta astiro askatzen dute sasoi lehorretan biltegiratutako ura, ibaiak eta akuiferoak mantentzen lagunduz.
Funtsezko beste eginkizun bat uraren kalitatea hobetzea da. Hezeguneetako lurzoruei eta landaretzari esker, gehiegizko kutsatzaileak, sedimentuak eta mantenugaiak iragazi daitezke, eta ura garbiagoa eta osasungarriagoa izaten laguntzen dute.
Hezeguneak ere aliatu garrantzitsuak dira klima-aldaketaren aurrean. Zohikaztegiek eta mangladiek, besteak beste, karbono-kantitate handiak biltegiratzen dituzte lurzoruan eta landareetan, eta horrek atmosferako karbono dioxidoaren kontzentrazioa murrizten laguntzen du.
Azkenik, mundu osoko milioika pertsonaren bizibide dira naturgune horiek. Arrantza, nekazaritza, turismoa eta baliabideen bilketa hezeguneen osasun onaren mende daude zuzenean eta, gainera, balio kultural, aisialdiko eta espiritual handia daukate.
Hezeguneak oso garrantzitsuak badira ere, azkar ari dira desagertzen. Urbanizazioa, nekazaritza-hedapena, kutsadura, klima-aldaketa eta baliabideen gehiegizko ustiapena dira arrisku nagusietako batzuk. Hezegune bat degradatzen edo desagertzen denean, espezieak ez ezik, funtsezko zerbitzuak ere galtzen dira, adibidez uholdeetatik babestea edo ur garbia hornitzea.
Egun honetako helburu nagusia gizartea heztea eta kontzientziatzea da. Hezeguneen Munduko Egunaren helburua da ekosistema horiek emankorrak ez diren lursailak izatearen pertzepzioa aldatzea, ezinbesteko sistema bizidunak direla nabarmentzea eta haien kontserbazioa funtsezkoa dela bizitzarako eta naturarako.


