Bilbok jasangarritasunarekin, agroekologiarekin eta biodibertsitatearekin daukan konpromisoa indartuko du jateko moduko basoak sortzean oinarritutako proposamen berri baten bidez, zuhaitz autoktonoak eta bertoko barietate tradizionalak erabilita. Ekimenaren helburua da herritarrak hiriko nekazaritza-historiarekin berriro konektatzea, komunitatearen osasuna hobetzea eta tokiko eremuaren ikuspegitik klima-aldaketaren erronkei aurre egitea.

Landatutako biodibertsitateak (funtsezkoa baita elikadura-segurtasunerako, elikadura-subiranotasunerako eta klima-egokitzapenerako) kontserbazio- eta erabilera-tresna eraginkorra aurkitzen du baso jangarrietan. Nekazaritza-sistema horiek baso-ekosistema naturalen funtzionamendua imitatzen dute, eta fruta-arbolak eta landaredi-geruza desberdinak integratzen dituzte; horrela, gune erresilienteak, autosufizienteak eta lurzorurako, karbono-harrapaketarako eta izurriteen kontrol naturalerako onuragarriak diren guneak sortzen dituzte.

Urbanizazio gero eta handiagoko testuinguru batean, Bilbok nekazaritza-memoriaren zati bat galdu du. Hala ere, oraindik adibide esanguratsuak gordetzen ditu, esaterako Deustuko tomate-barietatea; beraz, argi dago nekazaritza-historia bat egon dela hirian. Hiriaren eta landa-ingurunearen arteko lotura hori berreskuratzea funtsezkoa da herritarrak elikagaien jatorriari buruz sentsibilizatzeko eta tokiko nekazaritzaren ondarea biziberritzeko.

Proposamen hau Euskal Herriko Hazien Sareak bultzatzen du. Erakunde horrek 29 urteko esperientzia dauka Euskal Herriko barietate tradizionalak berreskuratzen eta kontserbatzen. 1.300 bazkide baino gehiago ditu, eta modu aktiboan hartzen du parte Estatuko eta Europako sareetan, bai eta agroekologiarekin eta elikadura-subiranotasunarekin lotutako nazioarteko proiektuetan ere.

Baso jangarriez gain, Euskadiko Hazien Sareak ekimen osagarriak egiten ditu Bilbon, adibidez HaziBiziArtea, barietate tradizionalak ezaugarritzeko hezkuntza- eta arte-proiektua, eta etorkizuneko Hazien Liburutegia Bidebarrietako liburutegian, kultura-erakundeekin lankidetzan.

Beraz, “Bilbon bertoko zuhaitzekin baso jangarriak sortzea” programaren helburu orokorra tokiko nekazaritza-barietate tradizionalen ezagutza, kontserbazioa eta erabilera sustatzea da, komunitatearen parte-hartzea eta nekazaritza ekologikoaren inguruko hezkuntza sustatuz eta tokiko sareen indartuz. Hiri berdeago, osasungarriago eta sustraiekin lotuago baten aldeko apustu garbia. Atxikitako bideoan, Artxandako hiri-ortuetan 2025eko abenduan egindako tailerraren laburpena ikus daiteke.