Biodibertsitatearen krisia areagotu egin da planeta osoan.  2025ean, 44 animalia-, landare- eta onddo-espezie iraungi ziren ofizialki, Natura eta Baliabide Naturalak Kontserbatzeko Nazioarteko Batasunaren (NKNB) Espezie Mehatxatuen Zerrenda Gorriaren azkeneko datuen arabera.

NKNB Lurreko bizitzaren kontserbazio-egoeraren ebaluazio zientifikoa egiteaz arduratzen da, eta baieztatu duenaren arabera, iaz hainbat espezie desagertu ziren behin betiko,  besteak beste: hegazti migratzaileak, esaterako, kurlinta txikia (Numenius tenuirostris); ugaztun txikiak, esaterako, zenbait satitsu uhartear; hainbat bandicut australiar, eta baita itsas barraskilo endemikoak ere, hala nola Conus lugubris (Cabo Verde).      Desagerpen horiek atzeraezin gisa sailkatu dira, hau da, planetako ezein lekutan ez dago organismo horien populazio bideragarririk.

Baieztatutako 44 kasu horiek icebergaren punta baino ez dira. NKNBren Zerrenda Gorriaren arabera, gaur egun 48 600 espezie baino gehiago daude galzorian, hau da, orain arte ebaluatutako espezie guztien % 28 inguru.   Hainbat funtsezko taldek mehatxu-tasa bereziki altuak dituzte, besteak beste: anfibioek, koralek, marrazoek eta arraiek, zikadek eta hainbat landarek. Izan ere, soilik azken bost urteetan, guztira 310 espezie sartu dira iraungien kategorian, NKNBren datu ofizialen arabera.

Desagertze horien jatorrizko faktoreak ez dira berriak, baina horiek sortzen duten inpaktua gero eta handiagoa da: habitat naturalak galtzea eta zatikatzea, espezie inbaditzaileak sartzea, baliabideak gehiegi ustiatzea, gaixotasun emergenteak eta klima-aldaketa.  Gainera, kontuan izan behar da kausa horiek guztiak giza jarduerarekin daudela lotuta zuzenean edo zeharka.

Zerrenda Gorria ez da erregistro bat soilik. Aitzitik, funtsezko tresna zientifiko bat da, kontserbazio-estrategiak lehenesteko, politika publikoak bideratzeko eta biodibertsitatearen galera geldiaraz dezaketen ekintzak mobilizatzeko. NKNBk eta kontserbazioan adituak direnek zera azpimarratzen dute, oraindik denbora dagoela iraungitze gehiago saihesteko, nahiz eta horrek mundu mailako gobernuen, erkidegoen eta gizarte zibilaren erantzun urgenteak, koordinatuak eta anbizio handikoak eskatzen dituen.  Horretarako, ekintza hauek egin daitezke, besteak beste: tokiko eta mundu mailako kontserbazio-proiektuak babestea; aztarna ekologiko indibiduala eta kolektiboa murriztea; habitat kritikoak babesten dituzten politikak sustatzea; biodibertsitatearen krisiari buruzko informazioa zabaltzea, etab.

Laburbilduz, 2025ean 44 espezie horiek desagertu izana ez da gertakari isolatu bat. Aitzitik, mundu mailako ekosistemen narriadura sakona islatzen duen alarma-seinale bat da.  Biodibertsitatearen galerak planetaren oreka naturala arriskuan jartzen du, eta arriskuan jartzen ditu gizakiarentzat funtsezkoak diren zerbitzuak, hala nola elikagaien segurtasuna, ura eskuratzea edo klima arautzea.  Joera hori geldiarazteko, benetako eta berehalako konpromisoa hartu behar da, eta naturaren kontserbazioa ez da soilik aukera izan behar, baizik eta lehentasun partekatua, hurrengo belaunaldiei etorkizun jasangarria bermatu ahal izateko.